آیا مصر در حمایت از عربستان وارد جنگ نظامی با یمن می شود؟
به گزارش روز یکشنبه«خط داغ»، العربی الجدید در یادداشتی نوشت: عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر روز شنبه حمایت قاهره از عربستان را به سطح بالاتری رساند و آمادگی مصر برای انجام هرگونه اقدامی برای دفاع از عربستان در صورت درخواست را اعلام کرد. وی از پارلمان کشورش خواست تا به منظور اعطای مجوز لازم به او در این خصوص، جلسه ی اضطراری تشکیل دهد. این اتفاق چند روز پس از آن رخ داد که بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر نیز آمادگی قاهره برای برآورده کردن هرگونه درخواست حمایت عربستان، از جمله کمک نظامی را اعلام کرد.
در همین حال، پارلمان مصر روز گذشته تصمیم گرفت به درخواست عبدالفتاح السیسی، امروز (یکشنبه) جلسه ای اضطراری برگزار کند. السیسی طی سخنرانی در مراسم فارغ التحصیلی در آکادمی نظامی مصر خاطرنشان کرد که مصر اجازه نخواهد داد هیچ آسیبی به امنیت و ثبات عربستان وارد شود و آماده است تا مطابق با دستورالعملهای حاکمیت عربستان هر اقدام لازم را برای محافظت و دفاع از این کشور انجام دهد. وی خاطرنشان کرد که میداند چنین اقدامی نیاز به تأیید پارلمان دارد و خواستار تشکیل جلسه اضطراری پارلمان برای اعطای مجوز در صورت درخواست مداخله ریاض شد. السیسی همچنین گفت ما هر اقدام لازمی را برای دفاع از برادرانمان در خلیج فارس انجام خواهیم داد، ضمن اینکه تأکید کرد مصر به دنبال حمله یا جنگ علیه هیچکس نیست، بلکه از عربستان سعودی دفاع میکند.
اظهارات السیسی پس از یک دوره تردید و تحفظ قاهره در مورد پیوستن به ترتیبات امنیتی و نظامی منطقهای و بررسی مداوم توافق دفاعی موسوم به توافق مکه که در ماه آگوست گذشته توسط عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد، صورت میگیرد. در حالی که پیش از این موضع مصر مبتنی بر اعلام همبستگی و آمادگی برای ارائه پشتیبانی بود، ریاست جمهوری مصر اکنون علناً احتمال اقدام نظامی را مطرح کرده است، هرچند که آن را به درخواست عربستان و تکمیل مراحل قانونی منوط کرده است. به گفته ناظران، این بدان معنا نیست که مصر واقعاً تصمیم به اعزام نیرو به عربستان و یا پیوستن به توافق دفاعی (توافق مکه) گرفته است، اما نشان دهنده آمادگی قاهره برای بررسی گزینههای فراتر از حمایت سیاسی و دیپلماتیک در صورت تشدید حملات یمنی ها به عربستان و درخواست کمک نظامی مستقیم ریاض است.
در همین راستا، رخا احمد حسن، معاون سابق وزیر امور خارجه مصر گفت که قاهره آمادگی خود را برای ارائه پشتیبانی لازم به ریاض، طبق آنچه مورد توافق دو طرف است، اعلام کرده است. وی خاطرنشان کرد که این پشتیبانی میتواند با توجه به ماهیت تهدیدات موجود و نیازهای مشخص شده از طریق رایزنیهای بین دو کشور، اشکال سیاسی، دیپلماتیک و دفاعی به خود بگیرد. وی افزود که مقابله با تهدیدات پیش روی عربستان، از جمله موشکها و پهپادها، با مشارکت در عملیات نظامی زمینی متفاوت است و خاطرنشان کرد که اولویت در ارائه ابزارهای لازم برای محافظت از زمین و تأسیسات است، نه درگیر شدن در جنگ نظامی مستقیم.
وی در مورد تحولات سیاسی اظهار داشت که تماسهای میان مصر و ایران فرصتی را برای بحث و رایزنی در مورد راههای کاهش تنش، به ویژه با توجه به صحبتها در مورد احتمال میانجیگری بین عربستان و یمن فراهم میکند. این دیپلمات مصری تأکید کرد که قاهره امنیت دریانوردی در دریای سرخ و تنگه باب المندب را با توجه به ارتباط مستقیم آنها با تجارت بینالمللی و کانال سوئز در اولویت قرار میدهد.
اظهارات وزیر امور خارجه مصر در مصاحبه سهشنبه گذشته با بلومبرگ، پیام روشنی به ریاض منتقل کرد مبنی بر اینکه مصر آماده ارائه انواع حمایت ها، از جمله کمک نظامی است و به درخواستهای عربستان پاسخ مثبت خواهد داد. با این حال، وزیر خارجه مصر تاکید کرد که توافق مکه در دست بررسی است و کمیته چهارجانبه متشکل از مصر، عربستان، ترکیه و پاکستان برای مشورت در مورد آینده امنیت منطقهای تشکیل جلسه خواهند داد. از سوی دیگر، عبدالعاطی سهشنبه گذشته در تماس تلفنی با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، بر لزوم توقف فوری حملات به خاک عربستان تأکید کرد و آنها را غیرقابل توجیه و غیرقابل قبول توصیف کرد و خواستار کاهش تنش و اولویت دادن به راهحلهای سیاسی و دیپلماتیک شد.
بنابراین، اعلام آمادگی السیسی برای ارائه حمایت نظامی از عربستان لزوماً به معنای پیوستن این کشور به توافق دفاعی موسوم به توافق مکه نیست، زیرا پاسخ مثبت به یک درخواست ویژه از یک کشور متحد و هم پیمان، با پیوستن به یک ائتلاف دفاعی با تعهدات جمعی متفاوت است، که ممکن است منجر به حقوق امنیتی و نظامی شود که فراتر از ماهیت روابط دوجانبه است. همچنین درخواست مجوز از پارلمان به این معنا نیست که مداخله مصر به یک موضوع حل شده و قطعی تبدیل شده است. ماهیت درخواست عربستان، در صورت ارائه، یک عامل کلیدی در تعیین نوع و شکل پاسخ مصر است، این موضوع با توجه به ماده 152 قانون اساسی مصر اهمیت بیشتری پیدا می کند که برای اعلام جنگ یا اعزام نیروهای مسلح به یک مأموریت جنگی به خارج از مرزهای کشور پس از نظر شورای دفاع ملی نیاز به تصویب پارلمان با اکثریت دو سوم اعضای آن دارد. بنابراین، فراخوان برای یک جلسه اضطراری به معنای تصمیم نهایی برای اعزام نیرو نیست بلکه نشان دهنده یک گام اولیه احتمالی است. با توجه به خطرات گسترش درگیری ها، یمن یکی از برجسته ترین آزمون ها برای قاهره است. در نهایت، گام بعدی قاهره به ماهیت درخواست احتمالی عربستان، روند لازم در قانون اساسی و مسیر تشدید تنش نظامی در منطقه، از جمله پیامدهایی که ممکن است بر امنیت دریای سرخ، باب المندب و منافع اقتصادی مصر تأثیر بگذارد، بستگی دارد.