پیام کشورهای خلیج فارس به واشنگتن؛ جنگ بس است
به گزارش روز سه شنبه«خط داغ»، روزنامه الدستور در یادداشتی با اشاره به جمله ای از بدر البوسعیدی، وزیر خارجه یمن مبنی بر اینکه «هر سیستم امنیتی در خلیج فارس که ایران را مستثنی کند، ناپایدار است» نوشت: در چند هفته گذشته شاهد موجی از فعالیتهای دیپلماتیک در خلیج فارس بودهایم از جمله دیدارهایی بین رئیس جمهور ایران، امیر قطر و رئیس جمهور روسیه که در موازات آن مذاکراتی در تهران بود و مقامات عالی رتبه عربستان، ترکیه و ایران را گرد هم آورد. این اقدامات نشان دهنده درک فزایندهای در میان کشورهای خلیج فارس است که حفاظت از منافع آنها مستلزم نقش مستقلتری در مدیریت امنیت و روابط منطقه است.
در این مطلب آمده است: کشورهای خلیج فارس به این نتیجه رسیدهاند که آمریکا نمیتواند از آنها محافظت کافی را بکند و آنها باید مسئولیت حفاظت از تأسیسات و زیرساختهای نفتی، تضمین امنیت دریایی، کاهش تهدیدات مرتبط با متحدان منطقهای ایران و تقویت ثبات لازم برای موفقیت پروژههای متنوع اقتصادی خود را بر عهده بگیرند.
این رویکرد از یک واقعیت جغرافیایی و سیاسی غیرقابل انکار ناشی میشود؛ کشورهای خلیج فارس و ایران اینجا هستند تا بمانند و همزیستی اجتنابناپذیر است و مدیریت اختلافات میان آنها برای مردمشان مفیدتر از رویارویی مستقیم است. از این رو، این دیدارها به عنوان حرکتی در جهت تقویت استقلال تصمیمگیری کشورهای خلیج فارس، تنوع بخشیدن به اتحادها و کاهش وابستگی به تصمیمات قدرتهای بزرگ، امری مهم است.
نویسنده این یادداشت آورده است: وزیر امور خارجه عمان این رویکرد را هنگام مطرح کردن پیشنهاد یک توافق امنیتی شامل کشورهای خلیج فارس، ایران و عراق بیان کرد و گفت که چنین توافقی از به تصویر کشیدن ایران به عنوان تهدید اصلی توسط قدرتهای خارجی بهتر است و منافع منطقه را تأمین میکند. با این حال، اختلافات در مورد یمن، لبنان و مسیرهای دریایی همچنان ادامه دارد؛ آنچه تغییر کرده است، وجود این اختلافات نیست، بلکه درک این مساله است که دیپلماسی، عاری از دخالت خارجی، راه حل اختلافات است.
کشورهای خلیج فارس و متحدان ایران، هر کدام بر اساس منافع و محاسبات خود، تهران را متفاوت میبینند؛ مسکو ایران را شریکی در مقابله با تحریمها و نیرویی متعادلکننده در خاورمیانه میداند، در حالی که قطر نقش خود را به عنوان میانجی و همزمان صادرکننده گاز متعادل میکند. چین به دنبال تضمین ثبات منابع انرژی و امنیت مسیرهای تجاری خود است و روندی را ترجیح میدهد که از رویارویی نظامی مستقیم در منطقه جلوگیری کند، از این رو، اقدامات نظامی آمریکا را محکوم میکند و تحریمهای یکجانبه را رد میکند. پاکستان مشتاق است روابط خود را با عربستان و ایران متعادل کند، در حالی که عربستان ثبات منطقه را پیشنیاز و مقدمه ای برای پیشبرد برنامههای اقتصادی و پروژههای بزرگ خود میداند.
با وجود این منافع متفاوت، هیچ یک از این طرفها به دنبال تشکیل یک ائتلاف با ایران نیستند، بلکه همه آنها درگیری قابل مدیریت را به جنگی که بازارهای انرژی را مختل کند، ناوبری را تهدید کند و فضای سرمایهگذاری را تضعیف کند، ترجیح می دهند. منافع مشترک در اینجا مهار خطرات و جلوگیری از تشدید اختلافات است.
در این زمینه، من با تحلیلگرانی که معتقدند کنار گذاشتن آمریکا از این تلاشهای دیپلماتیک به معنای انزوای این کشور است، اختلاف نظر دارم. این ارزیابی تا حدودی اغراقآمیز است، زیرا آمریکا هنوز حضور نظامی قابل توجهی دارد و با کشورهای منطقه قراردادهای تسلیحاتی منعقد میکند. با این وجود، بدون شک نقش آن رو به کاهش است زیرا کشورهای منطقه به دنبال استقلال در تصمیم گیری های خود و ارسال پیام واضح به واشنگتن هستند مبنی بر اینکه «جنگ بس است».